سواد اطلاعاتي در كشورهاي جهان (بخش اول)
آفريقاي جنوبي
علاقه و توجه به موضوع سواد اطلاعاتي در آفريقاي جنوبي به واسطه دو عامل ، يعني تغيير شكل نظام مند آموزش در تمامي سطوح و كاربرد فزاينده فناوري تبادل اطلاعات پديد آمده است . چارچوب سياستگذاري در خصوص سواد اطلاعاتي در موسسه هاي آموزش عالي از 3 حوزه سياستگذاري ناشي مي شود كه عبارتند از : سياست هاي آموزشي؛ سياستهاي مربوط به فناوري اطلاعات و اطلاعات؛ سياست هاي مربوط به كتابخانه ها و خدمات اطلاع رساني.
واكنش دولت ها به مباحث سواد اطلاعاتي بسته به علايق اساسي هر بخش ، متغيير بوده است. مثلابخش هايي نظير ارتباطات ، تجارت و صنعت بر مشاركت اقتصادي ، شهروندي و جهت گيري هاي كلي برنامه هاي دولت براي تحقق جامعه اطلاعاتي تاكيد مي كنند . آگاهي دولت از اقتصاد مبتني بر دانش علاقه آن به ارتقاي سطح آگاهي شهروندان از مزاياي تحقق جامعه اطلاعاتي ، امروزه امري كاملااثبات شده است. دولت بر پيوند ميان فناوري اطلاعات با توسعه اقتصادي و آموزشي تاكيد فراواني دارد و خود در تعدادي از پروژه هاي ملي و بين المللي براي ترويج فناوري اطلاعات و به كارگيري آن شركت دارد. تعهد به ابعاد گوناگون سواد اطلاعاتي در بسياري از اسناد و بيانه هاي مرتبط با اين امر، آشكاراست . مثلادولت آفريقاي جنوبي در منشور فناوري اطلاعات اوكيناوا كه درنشست جي 8 در كيوشو در سال 2000 ميلادي تصويب شد مشاركت كرد. اين منشور نمايانگر همكاري ميان غني ترين كشورهاي جهان و تعدادي از كشورهاي درحال توسعه به منظور پر كردن شكاف ديجيتالي بود.
چين
از اوايل دهه 1980 دولت چين حمايت ها و تشويق هاي فراواني ا زتدريس مهارتهاي اطلاعاتي و كتابخانه اي در موسسه هاي دانشگاهي اين كشور به عمل آورده و در اين رابطه چندين كنفرانس ملي برگزار كرده است. گرچه در بسياري (39 درصد) از دانشگاه هاي چين آموزش كاربران اطلاعات انجام مي شود ، اما درصد كمي از دانشجويان مقاطع آموزش عالي قادر به شركت در اين آموزش ها هستند ، زيرا آموزش كاربران در قالب دوره هايي جداگانه اجرا مي شود و با برنامه درسي تلفيق نشده است.
در اين اواخر كشور چين ، اولين كارگاه ملي سواد اطلاعاتي براي آموزش عالي را در ژانويه 2002در دانشگاه هيلانگ جيانگ واقع در شهر هاربين برگزار كرد. بيش از 170 كتابدار از نواحي مختلف چين در اين كنفرانس حضور يافتند و همگي اظهار علاقه كردند كه استاندارد هاي قابليت سواد اطلاعاتي انجمن كتابخانه هاي دانشكده اي و پژوهشي را به منظور كمك به دانشجويان براي كسب مهارت هاي اطلاعاتي به كار بگيرند.
استانداردهاي انجمن كتابخانه هاي دانشكده اي و پژوهشي به زبان چيني ترجمه و در مجامع كتابخانه اي مراكز دانشگاهي سراسر چين توزيع شدند.
سنگاپور
درسنگاپور دولت در حال تبليغ براي ساخت جامعه اي مبتني بر دانش است تا با الزامي كردن آمادگي همه افراد براي كار درمحيطي اطلاعاتي ، از همه مهارت هاي حل مسئله برخوردار و به سواد اطلاعاتي مجهز شوند تا بتوانند در توسعه اقتصادي كشور سهيم باشند. در سنگاپور ، مهارت هاي اطلاعاتي در مقطع آموزش ابتدايي و متوسطه بر اساس مصوبات وزارت آموزش به دانش آموزان تعليم داده ميشوند . اين امر ابتدا به عنوان اقدامي آزمايشي در سال 1987 آغاز شد و به انتشار مهارت هاي اطلاعاتي منجر شد. در سال 1996 نيز با همكاري معلمان و كتابداران ، پروژه هاي مشاركتي گروه هاي پشتيباني كتابخانه در مدارس ابتدايي به چاپ رسيد و در سال 1997 ، اثر ديگري با عنوان سواد اطلاعاتي و رهنمودهاي سواد اطلاعاتي : مطالب تكميلي منتشر شد.
بخش مطالعات اطلاع رساني در دانشگاه فني نانيانگ ، پژوهشي در خصوص مهارت هاي اطلاعاتي دانشجويان تحصيلات عالي و تكميلي ، بويژه در رشته مهندسي اجرا كرد و مشكلاتي را كه اين دانشجويان در استفاده موثر از اطلاعات با آنها مواجه هستند، دريافت. نتايج اين پژوهش براي ادغام آموزش سواد اطلاعاتي در برنامه هاي تحصيلي مقطع كارشناسي مورد بهره برداري قرار گرفت . يافته هاي پژوهش هايي كه در موضوع سواد اطلاعاتي در سنگاپور اجرا شده مي تواند براي موسسه هاي ديگر نقاط جهان ، بسيار مفيد واقع مي شود.
استراليا
كتابداران دانشگاهي در استراليا ، فعالانه ارتباط ميان سواد اطلاعاتي و يادگيري مادام العمر را دنبال كرده اند . آنان چهار كنفرانس ملي موفق در موضوع سواد اطلاعاتي برگزار كرده اند كه همگي توسط كتابخانه دانشگاه استرالياي جنوبي و گروه تخصصي موضوعي سواد اطلاعاتي وابسته به انجمن كتابداري و اطلاع رساني استراليا سازماندهي شده اند و خلاص مقالات آنها را نيز منتشر كرده اند . آنان از طريق كنفرانس هاي ياد شده و بسياري مباحثات ، انتشارات و تعاملات ، شروع به تدوين استراتژي هايي براي كمك به پيشرفت سواد اطلاعاتي به عنوان يك موضوع آموزشي مهم - نه تنها در سطح آموزش عالي ، بلكه در كل جامعه - كردند ، كه در زير به نمونه هايي از آنها اشاره مي شود . تاكيد استراليا بر يادگيري مادام العمر ، منجر به مشاركت هاي جديدي ميان هيئت علمي كتابداران براي تغيير شكل آموزش و يادگيري مي شود.
در دانشگاه بالارت سواد اطلاعاتي اقدام رو به گسترشي است كه بر مبناي تخصص هاي چهار گانه باير، يعني تدريس كاربرد، تلفيق و كشف ، تدريس مي شوند.
منبع: بانک اطلاعات نشریات کشور